დევნილ ქალთა ისტორიები

 

“ახლაც კარგად მახსოვს ჩემმა საყვარელმა ძაღლმა გამომშვიდობებისას ხელზე როგორ ამისვა ენა, თითოქს ხვდებოდა რომ სამუდამოდ მივდიოდი. დიდ სატვირთო მანქანაში ჩაგვსხეს და როცა დაიძრა, ვხედავდი ჩემი სიმბა დიდხანს რომ მოსდევდა მანქანას. ცრემლები მახრჩობდნენ, ბოლოს კი ვარჩიე ფანჯრიდან აღარ გამეხედა”

ეს სცენა ქალბატონი ლია კვარაცხელიას მიერ განცდილ პიროვნულ ტრაგიზმს საოცრად აღწერს. ომის შემდეგ იგი წყნეთში, დევნილთა დასახლებაში ცხოვრობს და ინგლისურის მასწავლებელია. როგორც თავად მომითხრო, სოხუმშიც სწორედ ამ საქმიანობას ეწეოდა, სკოლაში ბავშვებს ინგლისურს ასწავლიდა და ცხოვრებაც მშვიდად, უდრტვინველად მიდიოდა. მის წარმოსახვაში ცხოვრების ის პერიოდი ზღაპრულ სამყაროს ჰგავს,რომელიც ომგამოვლილ სამყაროში ვერსად იპოვა. “მზრდიდნენ ისე თითქოს ცხოვრებაში არ არსებობს ბოროტება, ზრდასრულობაშიც კი სამყაროს ბავშვური თვალებით ვუმზერდი. შემდეგ კი რეალობასთან შეჯახებამ დიდი ფსიქოლოგიური ტკივილი მომაყენა. ომის შემდეგ, ერთი წელი იყო გასული,როცა მე და ჩემი 5 წლის შვილი ავტოკატასტროფაში მოვყევით. მე ტვინის შერყევა მივიღე, ჩემმა შვილმა კი ფეხი მოიტეხა, რამაც კიდევ უფრო დაამძიმა ისედაც გაუსაძლისი მდგომარეობა. ვფიქრობდი,რომ ვერ შევძლებდი ასე ცხოვრებას.

“რთულია,როცა მომავალს საერთოდ ვერ საზღვრავ და წარმოდგენაც კი არ გაქვს რა გელის.”

როგორც დევნილი ქალი, ქალბატონი ლია აცხადებს,რომ ყველაზე დიდ სირთულეს საზოგადოების დამოკიდებულება წარმოადგენდა. ხალხი რატომღაც დიდ აგრესიას გამოხატავდა არა მხოლოდ მის,არამედ ზოგადად ყველა დევნილის მიმართ. ამ მიზეზის გამო, რა თქმა უნდა, საზოგადოებაში თავის დამკვიდრება მეტად რთული აღმოჩნდა. მაშინ დევნილთა დასახლებაში ცხოვრება დიდ სირთულე იყო,რადგან წყალი, შუქი და გათბობა დიდ ფუფუნებას წარმოადგენდა.

“ყოფილა შემთხვევები,როცა ზამთარში წყალი იყინებოდა და გვიწევდა წყლის მოპოვების სხვა საშუალებების მოძებნა. ჩემი სახლიდან მოშორებით ონკანი იყო,საიდანაც წყალს “ვედროებში” ვავსებდი და ასე ვეზიდებოდი სახლამდე, რაც, რა თქმა უნდა, ქალისთვის მეტად რთულად შესასრულებელი საქმეა. დამხამრე არ მყავდა,რადგან მეუღლე გვიან საღამომდე მუშაობდა და ყველაფერს მე თვითონ ვაკეთებდი.”

როგორც თავად ქალბატონი ლია ამბობს სწორედ მისმა პროფესიამ შეძლო მისი გადარჩენა და ფეხზე წამოყენება. უმიზნობაში მყოფს, აღარაფრის იმედი დარჩენოდა,ბოლოს კი მიხვდა დრო იყო რაიმე საქმე წამოეწყო,რადგან მხოლოდ გადარჩენისთვის ბრძოლა მეტად დამღლელი და აზრსმოკლებული იყო მისთვის. ამიტომ მოსწავლეების აყვანა და მათი ინგლისურში მომზადება გადაწყვიტა, რამაც ნამდვილად გაამართლა და დღემდე სწორედ ამ საქმიანობით ირჩენს თავს. თუმცა, როგორც აღნიშნა, ამ საქმეს ყოველთვის დიდი სიყვარულით აკეთებდა და ამ სიყვარულმა შეაძლებინა დაევიწყებინა ის პრობლემები,რომლებსაც ყოველდღიურობაში აწყდებოდა.

“ რა თქმა უნდა, თავდაპირველად ეჭვის თვალით მიმზერდნენ. ვერ იჯერებდნენ,რომ ინგლისურის სრულფასოვნად სწავლება შემეძლო,თუმცა რამდენიმე მოსწავლის მიერ გავრცელებულმა კარგმა რეკომენდაციამ, ხალხი დაარწმუნა იმაში,რომ იყო დევნილი არ ნიშნავს იყო წარუმატებელი, შეუმდგარი პიროვნება. მოსწავლეებთან ურთიერთობამ და მათმა მიღწეულმა წარმატებამ, დამარწმუნა იმაში,რომ ყველაფერი არ იყო დაკარგული და რომ შევძლებდი ფეხზე კვლავ წამოდგომას. მომავალიც არც ისე ბუნდოვნად მესახებოდა,როგორც უწინ. “

15732269_103055466864697_8373292173096941983_o15724939_107241983112712_6814910810574319501_o

რაც შეეხება ქალბატონი ლია კვარაცხელიას ოჯახს, აქ სამნი არიან: ის, მისი მეუღლე და მისი ვაჟი. მეუღლე მხატვარია,რომელმაც სამხატვრო კლუბი ჩამოაყალიბა და ხატვას ასწავლის, ვაჟი კი პროგრამისტია. შეიძლება ითქვას,რომ შედარებაც კი არ შეიძლება მის განვლილ და ახლანდელ ცხოვრებას შორის. მან შეძლო საკუთარი ფინანსებით იმ აუცილებელი პირობების შექმნა,რომელიც ადამიანს საცხოვრებლად ჭირდება.

“ბავშვობიდან ძალიან, ძალიან მიყვარდა კითხვა. სოხუმშიც 3000-მდე წიგნი მქონდა და მახსოვს მე და ჩემმა მეუღლემ ერთი ოთახი მთლიანად წიგნებს დავუთმეთ. ბუნებრივია იმ წიგნებიდან არაფერი შემომრჩა, თუმცა ახლა ვცდილობ ის დანაკლისი ავინაზღაურო და ისევ წიგნებით სავსე სახლში ვიცხოვრო.”

ამავდროულად ქალბატონი ლია მებაღეობას ეწევა. ის იხსნებეს,რომ სოხუმში ძალიან დიდი ბაღი ჰქონდა სადაც ყვავილებს და ხილის ხეებს რგავდა. მიუხედავად იმისა,რომ ახლა ამის დიდი ფუფუნება არ აქვს, ეზოში პატარა ბაღის გაშენება მაინც შეძლო და სახლიც ყვავილებით სავსე აქვს.

“ვცდილობ ვაკეთო ის,რაც ძლიერ მიყვარს. სწორედ ეს სიყვარული მეხმარება იმაში,რომ ცხოვრება სრულფასოვნად შევიგრძნო და თავი ბედნიერად ვიგრძნო. უკვირთ ასეთი ტრაგედიის შემდეგ როგორ შემიძლია ისევ ასეთი სიცოცხლითსასვე ვიყო. არ ვიცი, შეიძლება ესაა ჩემი ბუნება. ის კი ზუსტად ვიცი,რომ აღარასოდეს ვიცხოვრებ ნისლითა და ბნელეთით გარშემორტყმულ სამყაროში.”

ასე გადალახა ქალბატონმა ლიამ ის სულიერი ტრაგედია,რომელიც ომის შემდგომ შემორჩა. ბუნებრივია, შეუძლებელია ყოველივეს სრულიად დავიწყება,მაგრამ აღსანიშნავია ის,რომ სამყაროს ჯერ კიდევ შემორჩა სიცოცხლის სიყვარულით აღსავსე ადამიანები.

28059009_890205387826447_3690172909007831368_n

“სამყარომ სიცოცხლე მაჩუქა.”- ამბობს ქალბატონი დარეჯან სანაია. “დევნილებისთვისგამზადებულ თვითმფრინავში უნდა ჩავმსხდარიყავით მე, ჩემი ორი შვილი და მეუღლე, თუმცა ჩვენთვის იქ ადგილი აღარ აღმოჩნდა, რამაც საოცარი სასოწარკვეთილებაში გადამაგდო. ვუყურებდით,როგორ აფრინდა თვითმფრინავი,რომელიც შეიძლებოდა ჩვენი გადამრჩენელიც ყოფილიყო და არაფერი შემეძლო,გარდა მწარე ქვითინისა. რამაც გამომაფხიზლა კი საშინელი, გამარყუებელი აფეთქების ხმა იყო. თვითმფრინავი, აფეთქდა. აფეთქების ხმა კი ახლაც შემორჩენია გონებას.”

სწორედ ამიტომ ამოღჩნდა ქალბატონი დარეჯანი სვანეთის გზაზე, რასთან დაკავშირებით შემდეგ ისტორიას იხსნებს:

“ყოველთვის,როცა ამ ამბავზე ვსაუბრობ, სიტყვებს ვერ ვპოულობ აღსაწერად, თუმცა ვეცდები თქვენთვის კიდევ ერთხელ გავიხსენო ის,რაც საკუთარი თვალით ვიხილე. ომს გამოქცეულნი, სვანეთის გზაზე ვიყავით, გზა ისედაც გაუსაძლისი იყო, ყველას ის ფიქრი გვაწუხებდა, ჩვენი ყველა ნათესავი ჰომ მშვიდობით გადაურჩა დაბომბვას… აღარაფერი დამრჩენოდა გარდა იმისა,რომ უბრალოდ გზა გამეგრძელებინა მანამ,სანამ სამშვიდობოს არ გავიდოდი. ბუნებრივია, არც საჭმელი გვქონდა და არც სასმელი. მხოლოდ ის მცირედი,რისი წამოღებაც გამოქცევისას მოვასწარით, რაც, რა თქმა უნდა საკმარისი არავისთვის იქნებოდა. ცივი საღამო დამდგარიყო და ეს სიცივე ძვლებში ატანდა, ვცდლობდი ჩემი მეუღლისთვის დაღლა არ მეჩვენებინა. ვგრძნობდი ფეხებზე კოჟრები როგორ გამომივიდა და ისიც კარგად ვიცოდი- თუკი გავჩერდებოდი, ძალის მოკრება კიდევ უფრო რთული იქნებოდა. ამიტომაც წინ მივიწევდით. ვხედავდი როგორ აეტანა პანიკასა და სასოწარკვეთილებას ხალხი. კვნესისა და ტირილის ხმები ჩამესმოდა. მოულოდნელად, დავინახე ქალი- ორივე ხელი რომ ჩაეჭიდა შვილებისთვის და ხევის თავში იდგა. წამიც და გადახტა. ძარღვებში სისხლი გამეყინა, სმენა დამეხშო და მხოლოდ საკუთარი გულის ცემა მესმოდა. საბრალო ქალისა და ბავშვები თითქოს ბუნებამ შთანთქაო, თითქოს ასე უნდა მომხდარიყო და ეს მხოლოდ ტრაგიკული კადრი იყო. სხვებისგან განსხვავებით ამ ქალის არც კივილი, არც სასოწარკვეთილი მოთქმა გოდება გამეგო. იგი უბრალოდ ხევიდან გადახტა. პირველად სწორედ ამ დროს გავჩერდით.”

ამ ამბავს ქალბატონი დარეჯან სანაია მოგვითხრობს,რომელიც ამჟამად 66 წლის გახლავთ და ისიც ზემოაღწერილი რესპოდენტის მსგავსად წყნეთში, დევნილთა დასახლებაში ცხოვრობს. ყოველთვის,როცა აფხაზეთის ომს იხსენებს,შეუძლებელია ისტორიის მოყოლა ამ შემზარავი ამბით არ დაიწყოს. “პირველად სწორედ მაშინ გავჩერდით”- გაიმეორა რამდენჯერმე და ამით ხაზი გაუსვა იმას, რომ ვერც შიმშილმა, დაღლილობამ თუ გამთოშავმა სიცივემ ვერ შეძლო მისი გაჩერება. მხოლოდ ამ ფაქტმა დაავიწყა ყველაფერი,რაც კი მანამადე აწუხებდა.

33107390_2054331914596656_1885396948232437760_n

როცა აქ საცხოვრებლად მოვიდნენ, არაფერი ებადათ და საცხოვრებელს სახლსაც ვერ ვუწოდებდით, უფრო “სარდაფი” იყო,სადაც, რა თქმა უნდა, ადამიანისთვის აუცილებელი პირობები არ არსებობდა. კანალიზაცია ჯერ კიდევ არ იყო გაყვანილი, სახლში არც ტუალეტი და არც აბაზანა მოიძიებოდა. საუბარი არაა ზამთარში გათბობის საშუალებებზე. როგორც თავად ქალბატონი დარეჯანი იუწყება ერთი პატარა გამათბობელის ყიდვა შეძლო, რომელიც მხოლოდ ერთ ოთახს ათბობდა. რაც არ აღმინიშნავს არის ის, რომ იგი ექვსი შვილიშვილის ბებიაა,რომლებიც მასთან გაიზარდნენ. ბუნებრივია ბავშვებისთვის ამგვარი პირობები მეტად რთული ასატანი იქნებოდა.

“ყოველთვის ვცდილობდი,რომ ბავშვებისთვის ამგვარი გაჭირვება არ მეჩვნებინა და გარდა იმისა,რასაც თავადაც ხედავდნენ, არაფერს ვაკლებდი. არ ვიცი როგორ,მაგრამ ყოველთვის ვახერხებდი მათთვის ის აუცილებელი მომეპოვებინა,რაც ბავშვს ბედნიერს გახდიდა. არ აკლდათ არც ტანსაცმელი, ტკბილეული თუ სათამაშო.”

რა თქმა უნდა, ქალბატონი დარეჯანი მარტო არ გახლდათ. მას მეუღლე და შვილები ეხმარებოდნენ, თუმცა ბავშვებთან დღის უმეტესი ნაწილის გატარება მას უწევდა. იგი დღემდე რუსულის მასწავლებელია და სწორედ ამით ირჩენს თავს. ზოგჯერ, როგორც თავად მიამბო, ყოფილა შემთხვევები,როცა მხოლოდ მისი სამსახურით გაჰქონდათ თავი და იმასაც ამბობს,რომ ბედს იმით უმადლის,რომ სწორედ ამ პედაგოგიურმა ნიჭმა შეძლო მისი გადარჩენა.

ყველაზე რთული პერიოდი კი მაშინ დაუდგა,როცა მისმა მეუღლემ სამუშაოდ რუსეთში წასვლა გადაწყვიტა. ახლა კი ნამდვილად მარტო რჩებოდა.

“ჩემი მეუღლე ჩემთვის საყრდენს წარმოადგენდა და რაც არ უნდა მომხდარიყო, ვიცოდი,რომ ყველაფერში გვერდში დამიდგებოდა, დამეხმარებოდა და არ მომცემდა უფლებას დავნებებულიყავი. თუმცა, აგერ უკვე მეათე წელია,რაც მის გარეშე ვცხოვრობ, მხოლოდ პერიოდულად თუ ჩამოდის ხოლმე. შემდეგ კი ისევ მარტო ვარ, შვილიშვილებთან ერთად.”

აღსანიშნავია ისიც,რომ ქალბატონი დარეჯანის ქალიშვილი სამუშაოდ უკვე მეხუთე წელია აზერბაიჯანშია წასული და დედას ამგვარად ეხმარება. უფროსი ვაჟი კი მშენებლობაზე მუშაობს.

რაც კიდევ უფრო ამძიმებდა სიტუაციას გასახლებაზე გამუდმებული საუბრები გახლდათ.

“ არასოდეს იცი როდის მოვლენ და გეტყვიან აიკრა გუდა-ნაბადი და სადაც გინდა იქ წახვიდე. არა და ჩვენ ახლა ყველაზე ნაკლებად ვიყავით იმისთვის მზად,რომ ცხოვრება ხელმეორედ დაგვეწყო თავიდან.”

საბედნიეროდ ასე არ მოხდა და ის საცხოვრებელი ტერიტორია მათ საკუთრებაში გადავიდა, თუმცა ასე იცხოვრეს საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში. ამავდროულად ხშირი იყო თავად დევნილთა შორის მომხდარი უთანხმოებები. მაგალითად ისეთი,რომელიც სახლის წართმევას უკავშირდება.

“რატომღაც ის,რომ თავდაპირველად ჩვენი არაფერი იყო კანონით, ყველას ათამამებდა და სურდათ მიეთვისებინათ ის,რის მითვისებასაც შეძლებდნენ. არ ვიცი რატომ გაბოროტდა ასე ხალხი. ვერ ხვდებოდნენ,რომ ყველას ერთი პრობლემა გვაწუხებდა,რომელსაც ისევ და ისევ ერთიანობით თუ მოვაგვარებდით.”

აუცილებლად მიმაჩნია აღვნიშნო ერთი დეტალი,რომელიც ქალბატონმა დარეჯანმა სასხვათაშორისოდ მომითხრო. როგორც უკვე აღვნიშნე მისი ფინანსური მდგომარეობა მეტად გაუსაძლისი გახლდათ, განსაკუთრებით ომის შემდგომ პირველი ხუთი წლის განმავლობაში. თუმცა, ამას მისთვის ხელი არ შეუშლია გაჭირვებულებს დახმარებოდა და მაშინ,როცა ერთი ქალი პურის სათხოვნელად მომდგარა კარს, მას მიუცია თითოეული თეთრი,რომელიც იმ დროისთვის ებადა. ამ ფაქტით კიდევ უფრო დავრწმუნდი იმაში,რომ ჩემს რესპოდენტს არ დაუკარგავს მთავარი- ადამიანის სიყვარული.

ამჟამად მისი შვილიშვილები სრულწლოვნები არიან და თითოეული მათგანი ცდილობს საკუთარი წვლილი შეიტანოს ოჯახის კეთილდღეობისთვის. ამდენი წლის შემდეგ შეძლეს ის,რომ ახლა ის ძველი “სარდაფი” უკვე გარემონტებული, პატარა, საყვარელი სახლია. როგორც თავად ქალბატონი დარეჯანი აღნიშნავს, მიუხედავად ყველაფრისა, არასოდეს დაუკარგვას ბედნიერების შეგრძნება, არასოდეს გასჩენია სურვილი ხელი ჩაექნია და რასაც ყველაზე მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, არასოდეს დუდანაშაულებია ცხოვრება იმაში,რაც მოხდა.

“ხშირად მსმენია სხვებისგან როგორ ადანაშაულებენ სამყაროს იმისთვის,რაც მოხდა. ვფიქრობ,ეს მსხვერპლის პოზიციაა,რაც მხოლოდ და მხოლოდ დაგაჩაჩანაკებს და არ განგავითარებს,როგორც პიროვნებას. მე ვარჩიე,რომ მებრძოლა, მე ბედნიერება ვარჩიე და არ აქვს მნიშვნელობა სად ვიქნები. მთავარია სიყვარული ვატარო გულით.”

მიუხედავად ათასგვარი პრობლემის გადალახვისა, ქალბატონი დარეჯანი გულდაწყვეტით აღნიშნავს იმას,რომ თბილისში დევნილების მიმართ დამოკიდებულება ჯერ კიდევ შესაცვლელია. მას წარმოუდგენლად მიაჩნია ის,რომ თანაგრძნობის ნაცვლად აგრესიას იწვევს ისევ და ისევ საკუთარი თანამემამულეებისგან.

ქალბატონი დარეჯანი ახლა მშვიდად ცხოვრობს, კვლავინდებურად რუსულის მასწავლებელია და მოსწავლეებს სახლში ამეცადინებს. ბედნიერია იმით, რომ შვილთაშვილს მოესწრო და როგორც თავად აღნიშნავს ახლა მხოლოდ შვილების და შვილიშვილების ბედი ადარდებს. კითხვაზე, თვლის თუ არა,რომ ძლიერი ქალია, ამგვარი პასუხი გამცა:

“ ხშირად მიფიქრია ამაზე,მაგრამ საბოლოოდ დავრწმუნდი, რომ სამყაროში არ არსებობს ისეთი განსაზღვრება,როგორიც “ძლიერი” და “სუსტია.” ვერასოდეს ვიფიქრებდი,რომ უდარდელად მცხოვრები ამგვარი ტრაგედიის მონაწილე გავხდებოდი. არც იმაზე ვფიქრობდი გავუძლებდი თუ არა უკიდურეს გასაჭირს. მივხვდი,რომ ადამიანი ყველაფერს აკეთებს იმისთვის,რომ გადარჩეს. ამ დროს არც ძალა გადარდებს და არც “უძალობა,” უბრალოდ მიყვები დინებას და აკეთებ იმას,რისი გაკეთებაც იმ დროისთვის საჭიროდ მიგაჩნია. როგორ გგონიათ დიდი მხნეობა არ ჭირდება იმას,რომ ორი ბავშვით ხევში გადახტე? მე სულაც არ ვთვლი,რომ მისგან რამით განსხვავებული ვარ და უნდა ვაღიარო,რომ მაშინ წამიერად მეც იგივე იდეა დამებადა. ამგავრი გზა ჩემი არჩევანი არ ყოფილა, უბრალოდ ჩვენ ყველანი ერთ დიდ “გაუგებრობაში” მოვყევით. “

Advertisements

დაწერილია  სპეციალურად თბილისის წიგნის ფესტივალის მიერ გამოცხადებულ ბლოგერთა კონკურსისათვის.

სამყაროში არსებობს უამრავი საინტერესო თავგადასავლებით სავსე გზა,მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობა უფრო მარტივ და ადვილად გასავლელ გზას ირჩევს. ამ გზაზე ჩვენ არც ჯადოსნური ფერიები, არც ელფები და არც რაიმე სხვა სახის ზებუნებრივი არსება შეგვხვდება. ჩემი წარმოსახვით, ჩვენ წინ აღმართულია ხის კარი,რომლის შეღებას სულის მხოლოდ ერთი შებერვა სჭირდება. თვალახვეულნი შევდივართ კარში, რომლიდანაც არასოდეს აღარავინ დაბრუნებულა, რადგან მის სიღრმეებში მცხოვრები არსება, მეტად მოხერხებულია,რომ ძლიერი მარწუხები ჩაგვავლოს და აღარასოდეს მოგვცეს უფლება, ვიხილოთ ის, რაც მანამდე, მუდმივად ჩვენ თვალთახედვაში არსებობდა და ხელს გვიწვდიდა. საკმარისი იყო მხოლოდ გაგვეხსნა ჩვენი გონების უკიდეგანო სიღრმეები და მიგვეცა საშუალება, თვალთ აგვხელოდა.
დიახ, ასე სწორედ ის ადამიანი საუბრობს,რომელმაც შეძლო და ჩართო ის ყოვლისშემძლე მექანიზმი,რომელიც გვიჩვენებს მიმართულებას იმ არაჩვეულებრივი გზისაკენ, ჯერ რომ ჩვენ არსებას არ უხილავს, მაგრამ დიდი ხნის ბრძოლის შემდეგ მიაღწევს, დაინახავს და ათრთოლებულს, აღფრთოვანების შეძახილი აღმოხდება.
მექანიზმის ჩართვის გზა თითოელი ჩვენთაგანისთვის ინდივდუალურია. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში კი, მე საოცარი ავტორის, მეტად საოცარი წიგნი დამეხმარა, რომელში აღწერილი ამბავი და პერსონაჟები გგვრიან იმ შეგრძნებას,გულ-მკერდის არეში რომ დაისადგურებს და თითქოს სუნთქვის უნარის წართმევას ცდილობსო.
მე ვიმოგზაურე ორ არაჩვეულებრივ და მეტად საოცარ პიროვნებასთან, ჰანს თომასთან და მის მამასთან ერთად. ჩემს თავს გადამხდარმა ყოველივე მოვლენამ სასიამოვნოდ გამაბრუა და თავბრუ დამახვია. ეს იყო გამაოგნებლად საინტერესო და საუკეთესო შეგრძნებებით აღსავსე მოგზაურობა… ალპებში უცნაურ კაცს შევხვდით,რომელიც იმდენად პატარა აღმოჩნდა,რომ ჰანსი მთელი მოგზაურობის განმავლობაში ჯუჯის სახელით მოიხსენიებდა. უფრო განმაცვიფრებელი კი მის მიერ მოცემული გამადიდებელი შუშა აღმოჩნდა,რომელიც იდუმალი მზერით გადმოგვცა და გვითხრა დაგჭირდებათო. შემდეგ შევხვდით მეფუნთუშეს,რომლის გამომცხვარ ფუნთუშაში აღმოვაჩინეთ პაწაწინა წიგნი. წვრილი შრიფტის წაკითხვაში, იდუმალი ჯუჯის მიერ მოცემული ლუპა დაგვეხმარა. ჩვენც მოვიმარჯვეთ იგი და კითხვას შევუდექით. წიგნმა მოგვითხრო გასაოცარი ისტორია, საოცრებათა კუნძულის შესახებ,სადაც ყოველივე მის ბინადარს განსხვავებული შეხედულება ჰქონდა. შევხვდით უცნაურ არსებებს, რომლებიც გამუდმებით გაუგებარ წინადადებებს იმეორებდნენ და ზურგზე ბანქოს ნიშნები გამოსახვოდათ. შევშინდით და გავოცდით იმით,რომ კუნძულზე არ არსებობდა სხვა სულიერი, გარდა უცნაური არსებებისა. უამრავი კითხვა დაგვებადა, მანამ სანამ არ ვიპოვეთ ფროდე, ერთადერთი ადამიანი,რომელმაც გვიამბო კუნძულზე მომხდარი ჩვენთვის ამოუცნობი მოვლენების შესახებ…

აქ კი მე, შევჩერდები, სხვა მკითხველს დავუტოვებ ამ გასაოცარ მოგზაურობაში წასვლის სურვილს და ვისაუბრებ იმაზე თუ რამ შემაძლებინა ჩამერთო ზემოთ აღნიშნული ყოვლის შემძლე მექანიზმი.
წიგნში აღწერილ მოვლენებზე უფრო საინტერესო, პერსონაჟების საშუალებით გადმოცემული ავტორისეული თვალთახედვა და შეხედულებებია. ჩემს არსებაში მუდამ არსებობდა საოცრებათა სამყაროს საკუთარი თვალით ხილვის სურვილი და ვფიქრობდი,რომ მხოლოდ ამ შემთხვევაში ვიპოვიდი იმ “ზე”-ს,რომელიც გააქრობდა დაუკმაყოფილებლობის შეგრძნებას, რაც მუდამ თან მსდევდა.
საბედნიეროდ ჩემამდე მოაღწია წიგნმა, რომელიც ასე სჭირდებოდა ჩემს სულსა და გონებას. მან “მაიძულა” მეფიქრა და ჩავწვდომოდი ჩემში არსებულ ამოუცნობს,რომლის განთავისუფლებაც უდაბნოში მომაკვდავისთვის ჭიქა წყალივით აუცილებელი და საჭირო იყო. ავტორმა ჩამჩურჩულა სიტყვები,რომლებიც სამარდჟამოდ დაამახსოვრდება ჩემ გონებას. მან მიბრძანა დამენახა ის უდიდესი საიდუმლო, რომ სწორედ ჩვენ თვალწინაა გადაშლილი, მთელი ეს საოცარი და საგონებელში ჩამგდები ქვეყნიერება. მან ადამიანი შეადარა ჯადოსნურ კუნძულზე არსებულ მთვლემარე და გულმავიწყ არსებებს, რომელთაც დაავიწყდათ, რომ ჩვენი ცხოვრება უნიკალური თავგადასავალის ნაწილია. ავოტრმა აგრეთვე გამიზიარა საკუთარი თვალთახედვა და ჩემში საოცარი სურვილი აღძრა, მისი თვალებით დამენახა ჩვენს გარშემო არსებული ყოველივე.
“სამყარო საიდუმლოა. პირადად მე სულ სხვანაირად ვუყრებდი ყველაფერს. სამყაროს საკვირველ სიზმრად აღვიქვამდი და სულ იმის ძიებაში ვიყავი, როგორმე ამეხსნა, როგორ “აიწყო” და ამოქმედდა ეს ყველაფერი.”
ამ საოცარმა მწერალმა დამისვა კითხვა “რატომ ხარ ცოცხალი?”,რომელზეც დიდი ხნის განმავლობაში ვფიქრობდი და ახლაც არ ვიცი, გავეცი თუ არა სრულფასოვანი პასუხი. მსურს მოვიყვანო ნაწყვეტი,სადაც გემბანზე მყოფი ჰანს თომასი დიდი ინტერესით აკვირდება ხალხს: “შესაძლოა ითქვას, ისინი ცოცხლები უფრო იყვნენ, ვიდრე ცნობიერ შეგნებულნი.” ამ სიტყვებმა სამუდამო ადგილი დაიკავა ჩემს არსებაში და იმ დღიდან ვცდილობ, არასოდეს დავემგვანო მათ, ვიზეც ჰანს თომასი ამგვარად საუბრობდა.
ავტორმა თავი გასაოცარი ზღაპრის გმირად მაგრძნობინა, მისმა ყოველმა სიტყვამ ჩემში საოცარი გარდატეხა მოახდინა და კიდევ ერთხელ დამარწმუნა რომ ვარსებობ იქ, სადაც ჩემთვის განკუთვნილი ადგილი დიდ ხანს მელოდებოდა. ბოლოს კი მეც დავიმკვიდრე თავი ამ “გიჟურ თავგადასავალში,” მეც ვარსებობ და დღითი-დღე ვცდილობ გადავიქცე ისეთ პიროვნებად,როგორიც წიგნის გმირები გახლდნენ. მე არ მსურს მივყვე იმ ადვილად საპოვნელ გზას და შევაღო ხის კარი,საიდანაც არ ბრუნდებიან, აღარ გამიტაცებს “ზებუნებრივი,” რადგან ვეთანხმები ავტორს და ვთვლი,რომ ეს “დიდი სიბრმავით დაავადების სიმპტომია.” სწორედ ეს წიგნი გახლავთ ის,რომელმაც მიმახვედრა,რომ აუციელებელია გონებაში ნათელი სურათი შევიქმნა, გავიაზრო და არ დამავიწყდეს რომ “მთელი სამყარო განზრახ არის ჩაფიქრებული.” და ადრე თუ გვიან დავინახავ, რომ ” აურაცხელ ვარსკვლავთა და გალაქტიკათა მიღმა, რაღც მიზანმიმართული აზრი დევს.” ამიხსნა, რომ ჩვენ იმდენად დიდი ხანია ვარსებობთ ამ სამყაროში,რომ ყოველივე მასთან დაკავშირებულში უჩვეულოს ვეღარაფერს ვხედავთ. ნათქვამის დასამტკიცებლად მომიყვანა მაგალითი, რომელიც ბავშვებს ეხებოდა: “ვიდრე ბავშვები ვართ, საგანთა განცდა-შეგრძნების უნარიც მოგვდგამს. ვიზრდებით და ყველაფერს ვეჩვევით. როგორც ჩანს გაზრდა მგრძნობელობითი ცხოვრების მიძალებას ნიშნავს.” წიგნის პერსონაჟებმა აღმიძრეს სურვილი, მანამ არ დავტოვო ეს დედამიწა, სანამ არ შევიცნობ საკუთარ არსებას და იმას თუ საიდან მოვდივარ. ჩემი გონების ზედაპირზე ამოტივტივდა ის უმნიშვნელოვანესი საკითხები, რომლებიც არაჩვეულებრივი გზისკენ მიმიყვანს და ნათლად გავიაზრე,რომ ” არაფერია ამ ქვეყნად ისეთი რთული და მშვენიერი,როგორც პიროვნება.”
ამ ყოველივეს შემდეგ, მე ბედნიერი ვარ იმით რომ 1952 წლის 8 აგვისტოს, სამყაროს იუსტაინ გორდერი მოევლინა და მადლობას ვუხდი მას,რომ შექმნა ისეთი საოცარი წიგნი,როგორიცაა “ბანქოს საიდუმლო” და რომლის გამოც ასე გავისარჯე.
“მოიძებნება კი მათ შორის თუნდ ერთი კაცი, ისე რომ განიცდიდეს სამყაროს, როგორც ერთ დაუსრულებელ თავგადასავალს და საიდუმლოს? “

ბლაყჩობა!

არაფერია ერთდროულად სასიამოვნოც და მტანჯველიც,როგორც უყურებდე საკუთარი თავის გარდაქმნას. უყურებდე თუ როგორ ვითარდება, ცდილობს მისთვის სასურველ სრულფასოვნებამდე მიაღწიოს, ნელ-ნელა იღწვის ბედნიერებისკენ. მიხვდი ალბათ რაზეც ვსაუბრობ. ზოგჯერ ტანში ჟრუანტელი დაგივლის იმის გაფიქრებაზე, თუ რა იქნება მომავალში, როგორ გადააბიჯებ ყველა წინააღმდეგობას,რომელსაც საკუთარი თავი და შინაგანი სამყარო გიქმნიდა, როგორ ახვალ რამდენიმე საფეხურით მაღლა ვიდრე იყავი.

1521418_409684532494764_747027191_n

ჩვენ ხშირად განსაკუთრებით გავაღმერთებთ ხოლმე რომელიმე წინგს ან ფილმს. მეც მაქვს ჩემთვის გამორჩეული ფილმები და არა იმიტომ,რომ ისინი მსახიობებით ან შინაარსით გამოირჩევიან, უბრალოდ მათში აღწერილია ისეთი მოვლენები, რომლის ცხოვრებაში და ჩვენს რეალობაში გადმოტანას ვისურვებდით. ვისურვებდით და არ ხდება… ამიტომაც,ჩვენ გამუდმებით შეგვიძლია ვუყუროთ და წავიკითხოთ ფილმისა თუ წიგნის ერთი გამორჩეული მომენტი. ხშირად ამაზე ფიქრისას, მოულოდნელად სევდა შემომწოლია. საკუთარი თავი და ადამიანები შემეცოდებია, რომელთაც აქვთ ოცნებები და შეიძლება ყოველ ღამით ძილის წინ წარმოიდგენენ როგორ ანხორციელებენ მას. შემდეგ კი შეიძლება სულაც სხვა გზით წავიდნენ და ოცნებები პატარა ზარდახშაში მოათავსონ,საიდანაც ვეღარასოდეს გამოვა და მხოლოდ მაშინ გამოჩნდება,როცა ამ ზარდახშას თავს ახდიან. თუმცა ოცნებებს,კვლავ ოცნების სახე არ ექნება. ზარდახშაში გამომწყვდეული,უფრო სევდის სახეს მიიღებს,რომელიც გარკვეული დროის შემდეგ ადამიანს თავს ახსენებს და გულს წყვეტს.

ზოგჯერ იმასაც ვფიქრობ,რომ ჩვენი ბრალია,რაც არ ხდება და ჩვენ არ ვაძლევთ საკუთარ თავს ამის უფლებას. რაღაც მხრივ ეს მართლაც ასეა. უბრალოდ არის მომენტები,როცა არ უნდა იფიქრო და გადადგა რაიმე ნაბიჯი. ხანდახან ასეთი წინდაუხედაობაც საჭიროა. თუმცა ადამიანის უმრავლესობას და მათ შორის მეც, მეტ ფიქრს უთმობს დროს. ამ დროში კი შესაძლებლობა უკვე წასულია და ჩვენ მას ვეღარ ჩავეჭიდებით.
large (82)
Continue reading

ბლინის ხვრელიდან დანახული სამყარო.

-რა არის ეს ტკბილი არაა.

-რა არაა ტკბილი?

-რა და ბლინი.

-როგორ შაქარი გავუკეთე.ტკბილია!

-ოოო,არაა-მეთქი.

და იმის დასამტკიცებლად,რომ ბლინი ტკბილი იყო ავიღე და გავსინჯე… “მართლა არ ყოფილა ტკბილი, შეიძლება სულ ოდნავ.”-გავიფიქრე,მაგრამ არ ვაღიარე.

-რა გინდა, ტკბილია.

შევნიშნე ბლინს პატარა ხვრელები ჰქონდა, ჰოდა ერთ-ერთში ჩემი ყოვლისმხედველი თვალით გახედვა ვცადე.

Continue reading

დაძველებული.

ცხოვრება მშვენიერიაო-თქვეს..
მე კი მაინც მიუწვდომლისკენ მივილტვი. მე კი მინდა გამოვცადო რაღაც “ზე,” წარმოუდგენლად მაღალი… ვუმზერ მაღალ მთებს,შემოდგომისგან გაყვითლებულ ბუნებას და ვხვდები,რომ მინდა ამ სილამაზის ნაწილი ვიყო. ჩემი გაურკვეველი გრძნობები მეუბნებიან,რომ აქ არის ჩემი ადგილი და სახლში დაბრუნების სურვილი მიქრება… ძველ გრძნობებს მივტირი, ყველაფერს გაიხსენებ, ერთხელ შეგრძნებულს კი უკან ვეღარ დააბრუნებ. აქ ვხვდები რომ თავზე საოცრება დამყურებს, ჰორიზონტზე რაღაც მოჩანს… იქ მინდა,თუმცა მივაღწევ თუ არა ყველაფერი ამ ქინქლებივით პატარა ნაწილებად დაიშლება,ახლა თავს რომ დამტრიალებენ და მოსვენებას არ მაძლევენ.

მოვძებნი, მოვძებნი მას, ვინც იცის რას ნიშნავს უყურებდე და სულს სასიამოვნო მღელვარება ეფინებოდეს.

-ნუ ეძებ სიტყვებს.. სიტყვები გაქრა, შენ ვერ გადმოსცემ იმას,რასაც ახლა გრძნობ.. შენ მხოლოდ ნახევრის ნახევარი შესძელი. დანარჩენი კი შენთან ერთად აგრძელებს ცხოვრებას.

Train

მატარებლით მგზავრობა ყოველთვის მიყვარდა. ბავშვობამ სასიამოვნო მოგონებები დამიტოვა და მეც დიდი სიხარულით ველოდებოდი როდის გავემგზავრებოდი. ვემზადები,ჩანთას ვალაგებ, მივდივარ წიგნების თაროსთან და ვცდილობ რაიმე სასიამოვნო წიგნი ავარჩიო,გულს,რომ თბილი რძესავით მოეფინება. დილით ვიღვიძებ და მივდივარ. მივდივარ და ვტოვებ ძველს ახალთან შესაგებებლად. ვუყურებ დედას, რომელიც სევდანარევი ღიმილით შემომცქერის. ალბათ იმიტომ,რომ ჩემი გაშვება ეძნელება. თუმცა არ წავიდოდი დაბრუნების იმედი რომ არ მქონოდა.

აი მატარებელიც და ჩემი მოუთმენელი ცქმუტვა, ისეთი ბავშვობაში რომ ვიცოდი. დაიძრა,დაიძრა და მე თითქოს რაღაც მეწყინა.. ერთდროულად სევდიანი და სასიამოვნო გრძნობაა. მთელი გზა გავცქერი ბუნებას,ვაკვირდები ყველაფერს და ვცდილობ არაფერი გამოვტოვო. იმის აღნიშვნა ალბათ საჭიროც არ არის,რომ მუსიკა სულ გვერდით მყავს. თვალსაც არ ვხუჭავ,ეს დანაშაულად მეჩვენება. ბოლოს ვიღებ წიგნს და კითხვას ვიწყებ. მიხარია,რადგან სწორად შემირჩევია წიგნი,რომელიც მჭირდებოდა. ეს ჯეკ ლონდონის “დიდი სახლის პატარა დიასახლისია.” როგორ სასიამოვნოდაც დაიწყო,ისე გრძელდება და თვალს არ ვწყვეტ. თუ განწყობის შესახებ მკითხავ, მეტად სენტიმენტალური და სევდიანი შეიძლება ითქვას. მჩვევია ასეთ მომენტში უეცარი სევდის მოგვრა,მაგრამ ამას სასიამოვნო სევდას დავარქმევდი. მატარებელი მიდის,ხმაურობს,მაგრამ მე ეს ხმაურიც მომნატრებია. ემოციებით სავსე მივდივარ,მაგრამ ვიცი რომ დავრუნდბი,რადგან დაბრუნებას არაფერი ჯობია.  მატარებელი გაჩერდა და ჩემი ჩასვლის დროც მოვიდა. არ ვიცი რას ვგრძნობ მიხარია თუ მიმძიმს სახლთან განშორება. დიდი ხანია ასე შორს მისგან არ წამოვსულვარ.

აქ ყველაფერი სხვანაირია და ვეღარ ვხედავ ნაცნობ “სურათებს.” ხალხი მაოცებს.. თურმე რა დიდი გულის პატრონი შეიძლება იყოს სიღარიბეში, შრომაში გაზრდილი ადამიანი.  ბუნება? საოცარი..  მწვანე,გაშლილი მდელო და ცა,რომელიც აქედან ძალიან კარგად ჩანს.

ღამე.. მონატრება ძველისადმი. არ ვიცოდი თუ ასე მალე მომენატრებოდა.  სახლი- ამ სიტყვის გაგონებაზე გული გამალებით მიცემს. სიყვარულით ვიხსენებ ყველაფერს..  აქ თითქოს მომწონს.  მომწონს მდინარე და მისი საამო ხმა, კოცონი და მის გარშემო შემომსხდარი ჩვენ,მაგრამ ისევ მონატრება იჩენს საიდანღაც თავს.. უცნაურია, ნეტავ ჩემსავით სხვასაც თუ უგრძვნია თავი.

აქ ბევრ ახალსაც ვგებულობ. ვგებულობ იმას,რომ შენი შრომით მოპოვებულს არაფერი ჯობია. აქ უნდა იბრძოლო გაჭირვებას,რომ გადაურჩე. აქ ყველაფერი სხვანაირია…  აქ ვრწმუნდები,რომ შრომა აკეთილშობილებს ადამიანს.

თითოეულ დღეს წერას, კითხვას, მუსიკას ვუთმობ.  ვწერ გაუჩერებლად ,რადგან ძველს მაახლოვებს.  მუსიკა კი წამოშლის იმ დამარხულ ემოციებს,შეგრძნებებს,რომელსაც მხოლოდ ასე თუ გავიხსენებდი.

მერე კი ისევ მატარებელი..

და დაბრუნება…

სახლი..

 

Letters…

22 სექტემბერი ქარის მოტანილი წერილების დღეა.  დღე რომელსაც შეუძლია უამრავი სასიამოვნო ემოცია მოგგვაროს.  დიდი ხანია ვნატრობ ვინმესგან წერილი მივიღო, ისეთი სულის სიღრმეში არსებული დამშვიდებული ემოციათა ტალღა,რომ ააღელვოს და მუზებთა სამეფო,რომ გადარიოს, მიძინებულ მუზებს მაგრად დახუჭული თვალები აუხილოს. ვინ იცის, შესაძლოა სულაც ვერ ვიპოვო,მაგრამ ის მაინც მეცოდინება,რომ ჩემი წერილს ვიღაც წაიკითხავს და სახეზე ღიმილი მოეფინება.